Tiu ĉi e-libro estas disponebla laŭ la permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Nekomerce-Nemodifite 4.0 Tutmonda

Bazita sur verko je

http://budhana.org

LA BUDHO

verkis Tubten Ĉodron

tradukis Ĝan Ŭ. STARLING

Represita el What Color is Your Mind? kun permeso de

Snow Lion Publications

P. O. Box 6483

Ithaca, New York 14851 USA

Kiu estas la Budho? Se li estas nur homo, kiel li povas helpi nin?

fpmt-osel.org

Estas multaj manieroj por priskribi pri kiu la Budho estas. Tiuj ĉi diversaj perspektivoj devenas el la instruoj de Budho. Unu estas tio pri la Budho el historio, homo kiu vivis antaŭ pli ol 2,500 jaroj kaj kiu elpurigis sian menson de ĉiuj koruptaĵoj kaj kreskigis en ĝi ĉiom da ĝia potenco. Iu ajn estulo kiu faras tion ankaŭ nomiĝas Budho, ĉar ekzistas multaj Budhoj, ne nur unu. Alia maniero estas kompreni individuan Budhon aŭ Budhisman Ĉielulon kiel la Iluminiĝintajn Mensojn manifestantaj Sin laŭ certa korpa aspekto por kumuniki kun ni. Ankoraŭ plua maniero estas vidi la Budhon aŭ iun ajn el la Iluminiĝintaj Ĉieluloj kiel la aspekton de estontecan Budhon kiun ni mem fariĝos post ni finfine elpurigos niajn mensojn de koruptaĵoj kaj kreskigos ĉiom el nia potenco. Ni esploru ĉiujn el tiuj ĉi kompren-manieroj pli profunde.

La Budho el Historio

La elhistoria Budho Ŝakjamunio naskiĝis kiel Princo Sidharto Gaŭtamo ĉe loko apud la nuntempa bordo inter Hindujo kaj Nepalo. Li havis ĉion kion vivo povis oferti: materialajn posedaĵojn, amantan familion, famon, reputacion kaj politikan potencon. Tamen, li grade komprenadis ke kvankam tiuj aĵoj ja portas nedaŭran, mondan feliĉon, ili ne kapablas porti vere daŭran feliĉon. Tial li forlasis la princan vivon kaj fariĝis asketo por serĉi la veron. Post ses jaroj da severa korpa asketismo, li eksciis ke troa abnegacio ne estas la vojo al pleja feliĉo. Je tiu tempo, li sidiĝis sub la Bodhiarbo, kaj per profunda meditado tute elpurigis sian menson de ĉiuj misaj konceptoj kaj koruptaĵoj kaj perfektigis ĉiom da sia potenco kaj bonaj kvalitoj. Li poste komencis kun granda kompato, saĝo kaj lerteco eldiri instruojn, tiel kapabligante aliajn ke ili grade elpurigu siajn mensojn, kreskigi sian potenton, kaj atingi la samajn eksciojn kaj staton de feliĉo kiujn li mem jam atingis. Tial, la vorto Budho signifas la vekiĝintulo, — iu kiu jam plenplene elpurigis kaj plejkreskigis al Si la menson.

Ĝan Ŭesli STARLING (1955-    ) Naskite: John Wesley Starling ☸Usonano. Oficiale Esperantigis sian nomon laŭsone en 1996.

korupt/i (tr) 1 Maljuste akiri ies favoron per mono, donacoj aŭ promesoj. 2 Morale difekti, malvirtigi. ~aĵo Laŭ budhismo: maljustaj ideoj, opinionioj kaj sintenoj kiuj subtenas la malluman menson kaj obstaklas Iluminiĝon.

abnegaci/o Volonta forlaso de propraj komfortaĵoj aŭ plezuroj, por la bono de aliuloj aŭ pro religiaj motivoj.

bodhi-arb/o La honora titolo de tiu aparte speciala arbo sub kiu Budho atingis Iluminiĝon. Arbo de l’ Bodhio (Iluminiĝo).

La Ok Versoj kaj Avalokitesxvaro

verkis Kathleen MCDONALD

tradukis Ĝan Ŭ. STARLING

Represita el How to Meditate

kun permeso de

Wisdom Publications

361 Newbury Street

Boston, Massachusetts, USA

Bona menso, bona koro kaj amikaj sentoj estas plej gravaj. Se vi ne havas tian bonan koron, vi mem ne povas funkcii, vi ne povas esti feliĉa kaj konsekvence via familio, infanoj kaj najbaroj ankaŭ ne estos feliĉaj. Do sekve, de nacio al nacio kaj de kontinento al kontinento, ĉies menso maltrankviliĝos kaj homoj ne estos feliĉaj. Sed se vi ja havas bonan sintenon, bonan menson, bonan koron, la mala rezultas. Do, en homa societo, amo, kompato kaj zorgemo estas la plej gravaj aferoj; ili vere multvaloras. La peno valoras, ke oni klopodu kreskigi al si bone bonan koron.

Lia Sankteco la Dekkvara Dalajlamao

Havi bonan koron signifas havi amondeziri feliĉon por aliajkaj kompatondeziri por ili liberiĝon el suferado. Pensi tiele estas la metodo por akiri feliĉon por kaj ni mem kaj aliaj. Ni eble scias tion, sed kial ĝi estas tiom malfacila?

La ĉefa obstaklo estas nia kutimo pensi pri ni mem unuenia sinzorgema sinteno. Plejpartatempe ni ekskluzive okupiĝadas pri tenado de la propraj feliĉo kaj komforto, provante plenumi niajn dezirojn kaj zorgante pri niaj problemoj, nur fojfoje trovante energion kaj intertempon por vere malfermi la koron al la bezonoj de iu alia.

Estas sinzorgemo kio igas nin preni la plej grandan pecon de kuko aŭ la plej komfortan seĝon en ĉambro; puŝe iri al la unua loko en vico aŭ ŝofori kvazaŭ la propra aŭto estus tute sola sur la vojo; fari tion kion ni mem volas sen konsideri pri ĝia rezulto je aliaj. Sinzorgo ankaŭ funkcias pli subtile; ĝi kuŝas sube de niaj agaciĝo, fiero, ĵaluzo, maltrankvilo kaj malfeliĉado. Fakte, preskaŭ ĉiam kiam ni malfeliĉas aŭ maltrankvilas, tio estas ĉar ni tro zorgemas pri la memo. Ni sentas ke krom tio ke ni zorgu pri ni mem ni ne estos feliĉaj. Fakte, tute la mala veras. La apetito de egoo estas nesatigeblaprovi plenumi ĝiajn dezirojn estas senfina laboro. Sendepende de kiom ajn multe ni havas, egoo senĉese fariĝas malkontenta kaj serĉas pluan. Ni neniam atingas staton en kio ni sentas finfine sataj, kiam ni povas diri, “Jen mi havas sufiĉe”.

Se, aliflanke, ni povas turni la menson laŭ retroa direkto por pensi pri aliaj kaj meti iliajn bezonojn kaj dezirojn unuaj, ni ja trovos pacon. Ekzistas sereneco kiu venas el vera zorgemado pri aliaj. Per agi ĉiam laŭ tio kio estas malplej maltrankviliga por aliaj, egoo grade subiĝas lasante ke niaj vivoj kaj interrilatoj prenu al ni novan dimension.

Sed la sinteno zorgemadi pri aliaj ne baziĝas sur sinmalŝato aŭ sur subpremado de siaj propraj sentoj. Oni kreskigas ĝin per grade rekoni ke ĉiu bezonas amon kaj deziras feliĉon, tiel same kiel ni mem; ke ĉiu estulo en la universo estas parto de unu granda familio, ke ni ĉiuj dependas unuj de aliaj, ke ne ekzistas tia ulo kiu estas ekster tio; ke sinzorgemado portas al si problemojn kaj zorgi pri aliaj portas pacon al la menso.

Ne estas facile kreskigi amon kaj kompaton universalajn, sed ekde kiam ni komencas provi fari tion ni tiam vidas ŝanĝojn en la vivo. Ni devas daŭre klopodadi, kaj trakti nin mem kompate. Foje ŝajnas kvazaŭ ni ne pliboniĝus, sed tio nur estas ĉar, havante pli profundan konsciecon, ni nun pli scias pri la menso, pri tio kio ĉiam estis tie. Ni devas memori ke por superregi kutimojn gajnitajn dum tuta vivofakte dum multaj vivojnecesas ke oni prenu tempon kaj daŭre provadu.

La tibete budhisma tradicio enhavas multajn praktikojn por plibonigi al ni la sintenon pri aliaj. Tiu ĉi medito apartenas al grupo da instruoj kaj praktikoj konataj sub la titolo “pens-transformado”, kiuj koncernas pri transformi la sinzorgeman sintenon en zorgemon pri aliaj. La fina celo estas kreskigi bodhiĉiton, la mensostato aspiranta atingi Iluminiĝon por la bonfarto de ĉiuj estuloj.

Tiu ĉi praktiko, verkita de Lamao Tubten Zopa Rimpoĉe’, kunmetigas mediton pri Avalokiteŝvaro, la Budho de Kompato, kun ok-versa preĝo enhavanta la esencon de penstransformado. Ĝin verkis dekunu-jarcenta meditomajstro, Langri Tangpa Dorje Senge.

NOTOJ DE TRADUKINTO:

Sciu ke tiu ĉi esperantlingva traduko venas pere de la angla, kaj plue ke ĝi estas paralela, por realdoni ritmon kiu mankis en la angla versio. Ĝi ne estas severe laŭvorta traduko rekte el la tibeta. Tamen, la signifon mi neniel difektis. Propagandi erarojn estas peko kio difektos postajn vivojn. Do sciu ke pri spririta signifo mi strebis verki tute fidele.

Nemenciita en la origniala teksto estas la rifuĝa preĝo. Kompreneble ĉiu rito komencas tiel. Ĉiu budhano tion parkeris tion kiel ties unua pratiko. Tiel forte subkomprenata estas tio, ke teksto foje preterpasas tiun staĝon. Tamen, por esti kompleta dum prezenti al multaj kulturoj, mi elektis aldoni ĝin. Do jen sube...

Rifuĝa preĝo:

Mi rifuĝas je la Budho.

Mi rifuĝas je la Darmo.

Mi rifuĝas je la Samgo.

La Praktiko

Sidanta komforte kun kvieta, trankvila menso, estigu fortan pozitivan motivon por fari tiun ĉi mediton. Pripensu aŭ la argumentojn de la laŭ-staĝa vojo kondukanta al Iluminiĝo aŭ sekvan argumentaron.

Ne estas sufiĉe nur certigi ke mi mem evitu suferadon en tiu ĉi kaj estontecaj vivoj. Mi bezonas fariĝi tute liberiĝinta el cikla ekzistado, el la senĉesa rondirado inter morto kaj renaskiĝo.

Sed ankaŭ tio ne sufiĉas. Kiel mi atingu la feliĉegon de Libereco, postlasante ĉiujn aliajn vivantajn estulojn? Ĉiu sentanta estulo iam estis al mi patrino, ne nur unufoje se multajn fojojn dum la antaŭaj vivoj, kaj ĉiu el ili zorgis min ĝuste tiel kiel mia nuna patrino. (Pripensu la bonzorgojn de via nuna patrino, ĉion de ŝi faritan ekde via naskiĝo. Pensu ke ĉiuj estuloj iam estis tiom bonvolemaj kiom ŝi.)

Mi dependis je ili por havi ĉiom da la feliĉo kion mi iam ajn spertis. Ĉiom da mia manĝaĵo, la vestoj kiujn mi portas, la libroj kiujn mi legas, la ŝirmloko kion mi havas; ĉiom da la muziko, kinoj kaj aliaj plezuroj kiujn mi ĝuas venis al mi pere de la bonzorgo de aliaj.

Nunmomente, tiuj bonzorgintaj sentantuloj spertas suferadon, kaj, pro nescio, faras la kaŭzojn de estonteca mizero.

Memoru pri la vivoj de homoj kiujn vi konasparencoj, amikoj kaj najbaroj. Kiajn problemojn, korpajn kaj mensajn, spertas ili? Ĝuste kiel vi maldeziras problemojn kaj doloron, same tiel je ili. Ĝuste kiel vi deziras feliĉon kaj mensan pacon, same tiel je ili. Sed ĉu ili havas iajn solvojn? Ĉu ili havas iajn metodojn por atingi la feliĉon kion ili deziras kaj eviti la suferojn kiujn ili maldeziras?

Estigu firman volon ke vi prenu al vi mem la respondecon liberigi ĉiujn sentantajn estulojn el sia suferado kaj gvidi ilin al la feliĉego de Iluminiĝo. Sed por fari tion ĉi vi devas mem esti iluminiĝinto.

Iluminiĝo ne estas sen kaŭzoj kaj kondiĉoj. La principa kaŭzo estas la amema kaj kompata menso de bodhiĉito.

Tial mi praktikos la profunan instruon pri dresi la menson por bodhiĉito.

fpmt-osel.org

Imagbildo: Image vidu, je la nivelo de la frunto, je distanco de unu homkorpo, Avalokiteŝvaron, la Budho de Kompato. (Se vi havas religian instruiston, pensu ke Avalokiteŝvaro estas ties manifestaĵo kaj nedisigebla de li aŭ ŝi.)

Lia korpo estas el pure blanka lumo kaj radias ĉielarĥan lumon el kvin koloroj: blanka, ruĝa, blua, verda kaj flava. Li esprimas mildan rideton kaj alrigardas vin kaj ĉiujn aliajn estulojn per okuloj plej ege kompataj.

Li havas kvar brakojn. La manoj de la unuaj du estas kunpremitaj antaŭ la koro kaj tenas inter si valoregan juvelon kiu kapablas plenumi la dezirojn de ĉiuj vivuloj. Lia alia dekstra mano tenas kristalan rozarion kaj lia alia maldekstra blankan lotuson. Li sidas laŭ la vaĵra pozo sur luna disko kaj lotuso. Ĉirkaŭanta lin estas la plene ronda luno kaj blanka nimbo.

Li portas belegajn silkajn vestojn kaj valoregajn juvelhavajn ornamaĵojn. Pelto de antilopo kovras lian maldekstran ŝultron kaj bruston. La tuta imagbildo estas el radia lumo.

Komencaj Preĝoj

Preĝo

Sepmembra

:

Mi       adorsternas min al vi, Avalokiteŝvaro,

Kaj prezentas nubojn da oferaĵoj ĉiaspecaj, kaj konkretaj kaj mense transformitaj.

Mi konfesas ĉiujn miajn negativajn agojn amasigitajn ekde senkomenca tempo

Kaj ĝojas pro la meritoj de ĉiuj sanktaj kaj ordinaraj estuloj.

Bonvolu resti ĉe ni ĝis samsaro finiĝos

Kaj turnu la Radon de l’ Darmo por sentantaj estuloj.

Mi dediĉas la meritojn kreitajn de mi mem kaj aliaj al Granda Iluminiĝo.

Ofero de

mandalo:

La baza grundo bonodoras pro incenco kaj ornamiĝas pro dismetitaj floroj,

Ornamita per Montmeruo, la kvar kontinentoj, la suno kaj la luno.

Mi imagas tiun ĉi kiel budhokampon kaj oferas ĝin.

Estu ke ĉiuj vivuloj ĝuu tiun ĉi puran landon.

Preĝo

de peto:

Estu ke ĉiuj estuloj en la tuto de senlima spaco ricevu feliĉon kaj komforton.

Estu ke mi kaj ĉiuj aliaj, sen escepto, amasigu meriton,

Elpurigu ĉiujn mensvualojn kaj rapide atingu Iluminiĝon.

Karega guruo, bonvolu beni min ke mia menso fariĝu darmo,

Ke mia darmo fariĝu La Vojo,

Ke ne estu obstakloj al La Vojo, kaj

Ke mi eliminu ĉiujn misajn konceptojn

Kaj ricevu la du karajn bodhiĉitojn.

Avalokiteŝvaro tre kontentas pri via peto kaj, rajdanta sur Sia sidtrono farita el lotuso kaj luno, malsupreniras al la supro de via kapo.

La Ok Versoj:

Eldiru la versojn, fokuse pripensante ilian signifon. Prenu tiom da tempo kiom ajn vi volas por ĉiu verso.

Je ĉiu verso, imagvidu fluaĵon el feliĉiga blanka nektaro verŝiĝante el la sanskrita silabo hri ĉe la koro de Avalokiteŝvaro, fluanta en vian korpon tra la supro de via kapo. Ĝi tute plenigas vin, elpurigante ĉiujn el viaj negativaĵoj kaj mensvualoj kaj portas al vi ĉiujn eksciojnplej aparte tiujn mensvualojn kaj eksciojn menciitajn en la verso kiun vi tiumomente primeditas.

Verso 1:

Mi min celigante al Iluminiĝo

por povi bonservi al ĉiuj estuloj,

pli multevaloraj ol magijuveloj,

mi ĉiam al ili praktikos amemon.

Vivantaj estuloj estas karaj, ĉar sen ili ni ne havus oportunon por kreskigi donacemon, amon, paciencon kaj aliajn altruismajn kvalitojn, aŭ por venki nian sinzorgemon.

La nektaro de Avalokiteŝvaro elpurigas el mi la sinzorgeman penson kiu malebligas ke mi tenu aliulojn pli karaj, kaj aldonas la ekscion pri kiel zorgi aliajn pli ol min mem.

Verso 2:

Do kiam mi estos kun iuj aliaj

mi taksos min tiam la plej suba membro

Kaj el mia koro de ja plej profunde

mi taksos aliajn estulojn plejaltaj.

Tiu ĉi estas forta metodo por kontraŭi nian kutiman emon serĉi malbonojn je aliaj kaj kritiki ilin. Anstataŭe, necesas ke ni ĉiam rekonu iliajn bonajn kvalitojn kaj kapablojn, kaj rekonu niajn proprajn misaĵojn kaj mankojn.

La nektaro elpurigas fieron kaj sinzorgemon kaj alportas la ekscion pri bodhiĉito, kiu rigardas ke aliuloj estas karaj kaj plejaltaj.

Verso 3:

Mi ĉionfarante       observos la menson.

Kaj je la leviĝo de ajna mispenso

minacokapabla al mi kaj aliaj,

mi tuj ĝin kontraŭos elradikigcele.

Tiu ĉi verso emfazas la gravecon de atentado. Dumtage, dum ĉio kion ni faraslabori, paroli, spekti televidon, meditidecas ke ni atentu pri kio okazas en la menso. Kiam ajn negativa penso kiaj kolero, ĵaluzo aŭ fiero leviĝas, decas ke ni notu ĝin kaj pritraktu ĝin kiel eble plej rapide. Se ni ne praktikus tiel ĉi, mispensoj restus en la menso, kreskus pli fortaj kaj malpurigus ĉiujn niajn sentojn kaj perceptojn.

La nektaro elpurigas la mensvualojn kiuj malebligas ke mi alfrontu kaj traktu la neregitajn pensojn kaj portas al mi la ekscion pri bodhiĉito kaj la saĝon pri malpleneco, kiuj estingas tiajn pensojn.

Verso 4:

Renkonte al ajna malbonhumorulo,

viktimo de negativisma sufero,

mi tian rarulon traktados ameme,

ja kvazaŭ mi estus trovinta trezoron.

Ne estas tre malfacile havi pozitivajn sentojn pri homoj kiuj estas bonkoraj kaj bonhumoraj. Sed ja testas nian amemon renkonti homojn havantajn multe da negativa energio. Ĉar tiuj donas al ni la ŝancon por vidi pri la forteco de niaj pacienco kaj kompatokaj tiel portas al ni pli realisman mezuron pri la propra spirita disvolvadodecas ke ni rigardu ilin raraj kaj valoregaj.

La nektaro elpurigas al mi la sinzorgeman penson kiu obstaklas la rigardon pri tio ke vundemuloj multvaloras kaj karas, kaj alportas la ekscion pri bodhiĉito, kiu tenas eĉ vundemajn estulojn karaj.

Verso 5:

Se iuj pro sia ĵaluzo mistraktas

min per kalumnioj, kaj aĉaj insultoj,

mi tiam praktikos akcepti malvenkon

kaj tuje ofertos la venkon al ili.

Kiam iu kritikas nin, aŭ viv-al-vide aŭ dum la foresto, maldecas ke ni provu kolere sindefendu aŭ insultu tiun reciproke. Anstataŭe decas ke ni memoru ke iu ajn malbona sperto estas la natura rezulto de niaj propraj pasintaj kondutojni probable povas memori multajn okazojn kiam ni kritikis aliajn.

Ni povas provi paroli kun la persono kiu plendasne kun kolero sed kompatopor instigi ke tiu trankviliĝu kaj pensu pli pozitive. Sed se tiu rifuzas esti racia, indas ke ni nur rezignu kaj akceptu la situacion. Ĉiuokaze, estas bone aŭskulti kritikon kun malfermita mensoofte ĝi ĝustas kaj ĉiam povas instrui al ni ion pri ni mem.

La nektaro elpurigas la sinzorgeman penson kiu obstaklas al ni la kapablon akcepti venkiĝon kaj transdoni venkon al aliaj, kaj portas al ni la eksciojn kiuj ebligas ke ni povu fari tion ĉi.

Verso 6:

Se iu al kiu mi iam tre helpis,

kaj kiun mi traktis kun plena fidemo,

ekvundas min multe, mi traktos lin kvazaŭ

li estus la mia plejalta lamao.

Ĉiu bona aŭ malbona sperto kio okazas en la vivo estas rezulto de niaj propraj pasintaj kondutoj, tial vere ne ekzistas tia okazaĵo kiu estas vundo ne laŭmerita. Tiu ĉi ideo eble estas malfacile akceptebla, aparte tiel kiam la vundo venas de iu kiun ni helpis kaj de kiu ni atendis almenaŭ dankemon. Sed temas pri familiariĝo kun la leĝo pri kaŭzo kaj rezultodevas esti ke ni mem jam kreis la kaŭzon por vundiĝo. Ankaŭ, se ni havas bonan komprenon pri la graveco de pacienckreskigo, ni povos kompreni ke iu kiu vundas nin donas al ni valoran instruon pri la spiriteca vojo.

La nektaro elpurigas la sinzorgeman penson kiu malebligas al mi la povon rigardi vundemulojn kiel miajn prispiritajn instruistojn, kaj alportas la atingon de la perfektiĝo de pacienco bodhisatveca, kiu ebligas ke mi povu fari tion ĉi.

Verso 7:

Ofertos mi ambaŭ malrekte kaj rekte

feliĉon kaj benojn al miaj patrinoj.

Pratikos mi preni al mi mem sekrete

iliajn suferojn kaj misajn kondutojn.

La esenco de pensotransformado estas interŝanĝi sin mem por aliajanstataŭi la sinzorgeman atitudon per tio pri zorgi aliajn. Kutime ni strebas fari nin mem feliĉaj kaj eviti problemojn, eĉ se tio bezonigas ke ni vundu aliajn, sed per tiu ĉi ni renversigas al ni la ordon de valoroj; ni aspiras doni feliĉecon al aliaj kaj preni al ni mem iliajn problemojn, indiferente pri la propra bonfarto. Tiu ĉi medito estas interna medito, instiganta ŝanĝiĝon je la mensostato; ĝi tial estas “sekreta”, ne io kiun ĉiu povas vidi nin praktiki.

La nektaro elpurigas la sinzorgeman penson kiu malebligas al mi ke mi prenu al mi mem la vundemajn kondutojn de ĉiuj estuloj kaj iliajn suferojn, kaj alportas la ekscion pri bodhiĉito, kiu oferas feliĉon al ili kaj prenas al si ilian suferadon.

Verso 8:

Per ĉion rigardi nur kiel       miraĝoj

mi gardos min kontraŭ la ok mondkoncernoj.

Kaj, sen posedemo, mi malkatenigos

estulojn de siaj mispensoj kaj karmo.

Kiam nia motivo por fari ion miksiĝas kun iuj el la ok mondkoncernojalkroĉemjo pri plezuro, laŭdo, gajno kaj bonfamo, kaj forpelemoj pri doloro, kulpeco, perdo kaj fifamola konduto estas ne-Darma, ne prispirita. Per ekscii pri la iluzieca, sonĝosimila naturo de ĉiuj aĵoj kaj ĉiuj situacioj, ni sekve lernas rezigni kaj alkroĉi malpli forte al tiaj koncernoj.

La fina celo de tiu ĉi praktiko estas liberigi nin de nescio, sinzorgemo kaj ĉia negativa energio por helpi aliajn ke ankaŭ ili liberiĝu.

La nektaro eluprigas la sinzorgeman penson kaj sinkroĉeman misscion kiuj malebligas al mi la scion pri tio ke ĉiuj aĵoj estas iluziecaj, kaj alportas la ekscion pri Malpleneco, kiu liberigas min de la kateneco de la neregita menso kaj karmo.

Kompletigo:

Faru la sekvan peton profunde elkore.

Kompletiga

peto:

Al Vi, kompategulo, mi petas:

Bonvolu etendi vian sanktan manon kaj gvidu min kaj ĉiujn estulojn

Al la beata pura dimensio post tiu ĉi vivo.

Bonvolu esti nia spirita amiko dum ĉiuj vivoj

Kaj gvidu nin rapide al Iluminiĝo.

Avalokiteŝvaro akceptas vian peton. Fluaĵo el nektaro fluas el Lia koro en vin, tute plenigante viajn korpon kaj menson. Ĉiuj mensvualoj, negativaj enpremoj kaj malsanoj tuj elpuriĝas. Via korpo fariĝas kristale travidebla. Poste Avalokiteŝvaro fandiĝas en lumon kaj sorbiĝas en vin.

Nun vi estas Avalokiteŝvaro, viaj korpo, parolo kaj menso, tiel unuiĝintaj kun Liaj sanktaj korpo, parolo kaj menso ke ili ne aparte distingeblas. Ĉiadirekte ĉirkaŭas vin ĉiuj sentkapablaj estuloj.

La mantro de Avalokiteŝvaro:

Nun, dum rediradi la mantron “Om mani padme hum!”, imagvidu nekalkuleblajn radiojn radiadantajn el via koro, ĉiu havanta tre etan Avalokiteŝvaron ĉe la pinto. Tiuj kompataj Budhoj haltas tuj super la kapo de ĉiuj sentkapablaj estuloj kaj per fluaĵoj el nektaro elpurigas al ili la negativaĵojn kaj mensvualojn. Finfine, ili sorbiĝas en la estulojn, kiuj senescepte tuj fariĝas Avalokiteŝvaro.

Dediĉigo:

Budhanaj ritoj el Tibeto kutime finiĝas per dediĉo pri meriotoj al Iluminiĝo. Tiel por ke ili ne fadu.

Dediĉiga

peto:

Estu ke la suferado kaj kaŭzoj de suferado de ĉiuj estuloj

Transmaturiĝu nun al mi.

Estu ke ĉiuj estuloj ricevu la rezultojn, mia feliĉeco,

Kaj ĝian kaŭzon, miaj meritoj.

Estu ke la plejsupera juvelo bodhiĉito

Kiu jam ne leviĝis, leviĝu kaj kresku;

Kaj tio jam leviĝinta neniam malpliiĝu

Sed kresku ĉiam pli kaj pli

Sen malesperi, eĉ dum momento,

Estu ke mi tute forkonfesu sinzorgemajn kondutojn

Kaj praktiku, por la bonfarto de aliaj, la grandajn kondutojn de Bodhisatvo.

Kiuj estas kiel la sanktaj kondutoj de la bonzorga fondinto, Budho Ŝakjamunio.

Per tiuj ĉi meritoj

Estu ke mi rapide atingu la staton de l’ Granda Kompatulo,

Kaj gvidu ĉiujn vivantajn estulojn, la plejsuperaj nobluloj,

En tiun Iluminitan staton.

Ĝan Ŭesli STARLING (1955-    ) Naskite: John Wesley Starling ☸Usonano. Oficiale Esperantigis sian nomon laŭsone en 1996.

Dalajlama/o La ĉefa pastro de la kvar sektoj de tibeta budhismo, vivon post vivo renaskiĝinta, elserĉita kaj reenoficigita.

retro- Prefikso signifanta movon aŭ agon faratan kontraŭe al la normala direkto.

seren/a Tia, ke ĝin malkvietigas nenio.

aspir/i (tr) Fervore deziri akiri ion altigan, gloran.

Rimpoĉe’ Honoriga titolo tibetlingva signifanta karega guruo.

* Laŭ la okcidenta, Kristana kalendaro.

laŭstaĝa vojo Sistemo de meditado pritraktanta ĉirkaŭ dudek temojn por progresi laŭ la vojon al iluminiĝo per gradaj staĝoj.

manifest/o Solena skriba deklaro de registaro, partio, skolo kaj ceteraj, por sciigi kaj klarigi al publiko sian opinion. -aĵo Klara vidaĵo portanta komunikaĵon per eksteraj signoj.

* Ĉiu koloro portas duoblan simbolon, pri iu venena emocio kaj ĝia kontraŭiga saĝo: blanka = spirita blindeco/pura vero, ruĝa = avareco/distinganta klarvideco, blua = malamo/ĉiele senlima malpleneco, verda = ĵaluzo/ĉionfaranta aktiveco, flava = fiera memismo/egalismo

vaĵr/o Aparta simbolo uzata de hinduoj kaj hindo-tibetaj budhanoj por reprezenti diamanton kio tranĉas ĉion ajn sed estas mem netranĉebla. -a pozo Sidpozo en kiu la piedoj situas ambaŭ super la genuo de la kontraŭa gambo.

nimb/o Difraktaj lumringoj en nebulo. Luma aŭ ora radiado, kiu estas prezntata ĉirkaŭ la korpo de dio.

sepmembra preĝo Preĝo el sep partoj omaĝo, ofero, bedaŭro pri misfaroj, ĝojo pri bonfaroj, helpopeto, instruopeto, dediĉo de meritoj.

ador-stern/i (tr) Sterni sin laŭlonge sur la grundo por omaĝi iun kaj montri sian adoron.

* Imagitaj objektoj, se oferitaj kun vere profunda sincero, tute egalas al ofero de samvalora kontreta objekto.

* Budhoj kaj povas kaj rajtas eniri nirvanon, postlasante nin suferantojn. Petu Ties daŭran helpon por ni neiluminiĝintaj estuloj.

samsar/o La senĉesa rondirado inter naskiĝo, suferado, morto kaj refoja naskiĝo.

Rado de l’ Darmo Simbolo Rado kun ok spokoj, ĉiu spoko reprezentanta unu eron de la Vojo al Iluminiĝo. Turni Ĝin signifas eldiri la plej profundajn verojn kiujn nur Budho scias.

mandal/o Simbolo reprezentanta la tutan universon.

Montmeru/o Laŭ hindua mito, la mezo de l’ universo estas grandega monto nomata Meru’, ĉirkaŭita de kvar kontinentegoj, kiuj mem flankiĝas po du insuloj. Budho lerte uzis tiujn kaj aliajn simbolojn por instrui al homoj laŭ ties propra komprennivelo, foje iom redaktanta la signifon. Estas grave kompreni ke en tio konkreteco mankas.

* Simbole reprezentas kvar lokojn, mondojn aŭ dimensiojn en kiuj la homaj ekzistadoj aparte distingeblas pro siaj kaŭzoj kaj rezultoj. En ĉiuj kvar la malfaciloj kaj oportunoj estas malsamaj. Nia mondo, la suda en tiu ĉi simbola diagramo, plej feliĉas.

* Suno simbolas absolutan veron, luno reflektan, relativan veron.

budho-kamp/o Paradizo, aparte regata de iu Budho, kie sinceraj petantoj povos renaskiĝi por pli rapide progresi al la staĝo de Iluminiĝo.

* Oferi tian landon al suferantaj estuloj simbolas ege profundan malavaron.

mens-vual/o Ia ajn miskompreno aŭ alia mensa malbonenhavo kio obstaklas al si la ekscion pri absoluta vero.

magi-juvel/o Mita juvelo kiu povas plenumi ĉiujn dezirojn. Sanskrite: cittamani

observ/i (tr) Rigardi kun daŭra atento, por esplori.

atent/a 1 Tenanta sian vidon, aŭdon kaj spiriton vigle turnataj al iu aŭ io. 2 Vigle uzi siajn sensojn kaj spiriton por eviti ion -ado En budhismo, aparte grava mensostato kunigante ambaŭ la superajn difinojn kaj absolute necesa por progresi al Iluminiĝo.

percept/o Scio, kiun ni akiras pri la ekstera mondo pere de niaj sensorganoj, aŭ pri ni mem pere de niaj internaj sensaĵoj

malplenec/o (foje tradukita kiel sen-ent/o) Aparte grava doktrino de norda budhismo en kio ĉio malplenas (senentas) rilate al aparteca ekzistado, ke nenio ekzistas nur laŭ si mem, ke ĉio estas iluzio ne pro tio ke la mondo ne ekzistas, sed pro tio ke ni misperceptas ĝin kaj el la sekvaj miskomprenoj kreas iluziecon.

* Virto netestita malprofundas. Jen oportuno por ekzerci sin je pacienco, kaj cetere.

* Oportuno por kultivi rezignemon pri mondaj aferoj.

* Oportuno por doni feliĉon al malamiko.

lama/o Budhana pastro ĉe Tibetanoj kaj Mongoloj.

* Tempo estante senkomenca, kaj antaŭaj vivoj estante sennombraj, preskaŭ certas ke ĉiu estulo estis la patrino de ĉiu alia iam dum tiu eterneco antaŭa.

* Neniam reklamu. Ne serĉu bonfamon.

misajn kondutojn La kaŭzoj aŭ semoj de ies estonteca suferado. Oni prenas la nunajn kaj estontajn suferojn.

miraĝ/o Iluziaĵo pri io neekzistanta. Laŭ budhismo, temas pri la fundamenta miskomprenemo kiu projekcias malverojn en la menson de neiluminiĝinto. Pro nescio oni inventas malverojn kaj prenas tiujn kiel la signifojn de perceptoj. El misperceptoj pri la vera mondo oni kreas malveran mondon en la menso. Vera mondo ja ekzistas, sed ni anstataŭas ĝin per niaj misaj interpretaĵoj.

ok mondaj koncernoj: Bon- kaj fi-famo, gajno kaj perdo, mondaj sukceso kaj malsukceso, komforto kaj malkomforto.

karm/o La natura leĝo ke ĉiu ago semas rezulton laŭ sia sama speco en la menson de l’ faranto.

komplet/a Tia, ke al ĝi mankas neniu el la eroj, kiuj devas ĝin konsistigi.

* En-premoj lasataj sur la menso fare de pasintaj kondutoj kaj kaŭzantaj enercian pluigon al estonta mispensado.

sorb/i (tr) 1 Enspirante, entiri likvaĵon aŭ fluidaĵon en la buŝon, nazon. 2 Entiri likvaĵon en sin, tra poroj.

for-konfes/i (tr) Deklari, ke oni forĵetas tion, kion oni kredis aŭ amis.

La Esenco de Budhismo

verkis Tubten Ĉodron

tradukis Ĝan Ŭ. STARLING

Represita el What Color is Your Mind?

kun permeso de

Snow Lion Publications

P. O. Box 6483

Ithaca, New York 14851 USA

Kio estas la esenco de la instruoj de Budho?

Simple dirita, ĝi estas eviti vundi aliulojn kaj helpi ilin kiel eble plej multe. Alia maniero por esprimi tion ĉi estas, “Forlasu negativan agadon; estigu perfektan virtecon; trankviligu la propran menson. Tio ĉi estas la instruo de la Budho.” Per forlasi negativajn agadojn, kiel la vundadon de aliaj, kaj detruajn motivojn, kiel koleron, kroĉiĝon kaj mensan neakceptismon, ni ĉesas vundi nin mem kaj aliajn. Per estigi perfektan virtecon, ni kreskigas bonigajn sintenojn, kiel nepartiajn amon kaj kompaton, kaj kondutas bonprogrese. Per trankviligi al ni la menson kaj kompreni la realecon, ni forlasas ĉiujn falsajn projekciaĵojn, tiel farante nin mem kalmaj kaj pacaj.

La esenco de la instruoj de Budho ankaŭ troveblas en la tri principoj de la vojo: la firma volo fariĝi libera, la altruisma sinteno kaj la saĝo scianta la malestecon de fantaziitaj aspektoj de ekzisteco. Komence, ni devas havi firman volon por fariĝi liberaj de la konfuzeco de niaj problemoj kaj iliaj kaŭzoj. Poste ni scios ke aliaj homoj ankaŭ havas problemojn, kaj pro havi amon kaj kompaton ni kreskigos la altruisman voladon por fariĝi Budhoj por ke ni povu esti kapablaj helpi aliajn bonrezulte. Por fari tion ĉi, ni devas kreskigi la saĝecon kiu komprenas la veran naturon de ambaŭ ni mem kaj aliaj fenomenoj kaj tiel eliminu ĉiujn falsajn projekciaĵojn.

Kiuj estas la Tri Juveloj? Kion signifas rifuĝi je Ili?

La Tri Juveloj estas la Budho, Darmo kaj Samgo. Budho estas iu kiu elpurigis ĉiujn malpuraĵojn de la menso la maltrankviligajn sintenojn, la enpremitajn postsignojn de kondutoj motivitaj per ili, kaj la makulojn de tiuj maltrankviligaj sintenoj. Budho ankaŭ kreskigis al Si ĉiujn bonajn kvalitojn, kiel universalajn amon kaj kompaton, profundan saĝon kaj lertajn metodojn por gvidi aliulojn. La Darmo estas la kontraŭstaraj metodoj kiuj detenas nin de problemoj kaj suferado. Tio ĉi inkludas la mensajn statojn al kiuj nia praktikado de la instruoj alkondukas. La Samgo estas tiuj estuloj kiuj havas rektan senkonceptecan komprenadon pri la neesteco de fantaziitaj manieroj de ekzisteco. Samgo ankaŭ povas montri la komunumon de ordinitaj homoj kiuj praktikas la instruojn de Budho.

Kio estas la celo de la Budhisma vojo?

Ĝi estas malkovri staton de daŭra feliĉeco por kaj ni mem kaj aliaj per liberigi nin el cikla ekzistado, la ciklo de konstante revenantaj problemoj kiujn ni nun spertas. Sube de la influo de nescio, maltrankviligaj sintenoj kaj kondutoj, ni naskiĝas kaj mortas, spertantaj diversajn problemojn dum la vivo. Kvankam ni ĉiuj volas esti feliĉaj kaj strebe provas akiri la objektojn kiuj ŝajne feliĉigus nin, tamen neniu vere kontentas pri sia vivo. Kaj kvankam ni ĉiuj volas esti liberaj de malfacilaĵoj, problemoj venas al ni malgraŭ tio ke ni ne intence strebis akiri ilin. Homoj eble havas multajn helpajn boncirkonstancojn en la vivo, sed kiam ni provas alparoli ilin dum pli ol kvin minutoj, ili komencas rakonti pri siaj problemoj. Tiuj el ni kiuj trovas sin en tia ĉi situacio, kiuj ankoraŭ ne estas Budhoj, nomiĝas “sentantaj estuloj”.

La radika kaŭzo de cikla ekzistado estas nescio: ni ne komprenas pri kiuj ni estas, pri kiel ni ekzistas aŭ pri kiel aliaj fenomenoj ekzistas. Nekonsciaj pri nia propra nescio, ni projekcias fantaziitajn manierojn de ekzistado en nin mem kaj en aliajn, pensante ke ĉiuj kaj ĉio havas ian esencan naturon sian propran kiu ekzistas sendepende, nur pro si mem. Tio ĉi kaŭzas ke kroĉiĝo leviĝu, tiu sinteno kiu troigas percepton pri la bonaj kvalitoj de homoj kaj objektoj aŭ projekcias sur ili bonajn kvalitojn kiujn ili vere ne havas kaj poste kroĉas al tiuj homoj aŭ objektoj, pensante ke ili alportos al ni veran feliĉecon. Kiam aferoj ne plenumiĝos tiel kiel ni atendis aŭ kiel ni deziris, ni koleriĝas. Tiuj ĉi tri bazaj maltrankviligaj mensostatoj nescio, kroĉiĝo kaj kolero kaŭzas la leviĝon de aro da aliaj, kiaj ĵaluzo, fiero kaj indigno. Tiuj ĉi sintenoj poste instigas ke ni agu, parolu aŭ pensu. Tiaj agoj (karmo) lasas enpremojn sur ni je la mensfluaĵo. Kaj tiuj enpremoj poste influas tion kion ni spertos en la estonteco.

Ni liberiĝos el la ciklo de renaskiĝo per kreskigi la saĝon kiu ekscias “Malplenecon” aŭ “senmemecon”. Tiu ĉi saĝo estas profunda kompreno pri la manko de fantaziitaj manieroj de ekzistado: la manko de solida, sendependa memo. Ĝi eliminas ĉiajn nescion, misajn konecptojn kaj maltrankviligajn sintenojn, tiel haltigante ĉiujn misinformitajn aŭ malpurigitajn agojn. La stato esti liberiĝinta nomiĝas nirvano aŭ libereco. Ĉiuj estuloj havas la kapablon atingi liberecon, stato de daŭra feliĉeco.

La Budho resumis la manieron de irado el konfuzeco en Iluminiĝon per sia instruo pri la Kvar Noblaj Veroj. Unue, ni havas nesatigajn spertojn en la vivo; due, tiuj ĉi spertoj havas kaŭzojn; trie, estas eble forpreni tiujn ĉi kaŭzojn kaj iliajn konsekvencajn malfacilaĵojn, tiel atingante staton de daŭra feliĉeco; kaj kvare, ekzistas vojo aŭ metodo por fari tion ĉi.

Kiel ni rilatu al la Tri Juveloj? Kion signifas rifuĝi ĉe ili?

Nia interrilato kun la Tri Juveloj estas simila al persono malsana kiu serĉas helpon de kuracisto, medikamento, kaj vartisto. Ni suferas pro diversaj malsatigaj cirkonstancoj en la vivo. La Budho estas kiel kuracisto kiu ĝuste diagnozas la kaŭzon de niaj problemoj kaj preskribas la taŭgan medikamenton. La Darmo estas nia vera rifuĝejo, la medikamento kiu kuracas al ni la problemojn kaj iliajn kaŭzojn. Per helpi nin survoje, la Samgo estas kiel vartisto kiu helpas nin preni la medikamenton.

Rifuĝi signifas apogi sin tutkore sur la Tri Juveloj ke Ili inspiru kaj gvidu nin al bonfarigan kaj helpan direkton en la vivo. Rifuĝi ne signifas pasive kaŝi sube de la ŝirmo de la Budho, Darmo kaj Samgo. Anstataŭe, ĝi estas aktiva klopodo pri movado laŭ la direkto kiun Ili montras kaj tiel plibonigi la kvaliton de nia vivo.

Kiam homoj rifuĝas, ili klarigas al si mem pri kiun direkton ili laŭiros en la vivo, kiu gvidos ilin, kaj kiuj estos iliaj kunuloj sur la vojo. Tio ĉi eliminas la sendecidecon kaj konfuziĝon kiuj leviĝas el manko de certeco pri la spirita vojo. Iuj homoj butikumas por serĉi spiritan bontrovaĵon: lunde ili uzas kristalojn, marde ili faras kaneligadon, merkrede ili faras Hinduan meditadon, ĵaŭde ili faras korpekzercan jogon, vendrede ili submetas sin al tutisma kuracado, sabate ili faras budhisman meditadon, kaj dimanĉe ili ludas pri ciganaj prognozkartetoj. Ili lernas multon pri multaj aferoj, sed ilia kroĉiĝo, kolero kaj mensa malfermeco ne multe ŝanĝiĝas. Rifuĝado estas fari klaran decidon pri tio, kio estu al si la plej grava vojo. Aliflanke, estas eble praktiki la instruojn de l’ Budho kaj gajni bonrezultojn sen rifuĝi aŭ fariĝi budhano.

Ĉu ni devas esti budhanoj por praktiki tion kion la Budho instruis?

Ne. La Budho donis vaste diversan aron da instruoj, kaj se iom da ili helpas nin vivi pli bone, solvi niajn problemojn kaj fariĝi pli helpemaj, sekvas ke ni libere rajtas praktiki tiujn. Ne estas necese nomi sin budhano aŭ akcepti iun dogmon. La celo de la instruoj estas helpi nin, kaj se la praktikado de kelkaj el ili helpas nin vivi pli paceme kun kaj ni mem kaj aliaj, tio estas la grava afero.

Ĝan Ŭesli STARLING (1955-    ) Naskite: John Wesley Starling ☸Usonano. Oficiale Esperantigis sian nomon laŭsone en 1996.

Latenta Semo de Esperanto

verkis Elson B. SNOW

Io alestas, mi ne rekonas;

sed larmoj pluvas pro l’ dankemo

japana poemo en la 11a jarcento

Unuavide mi ne povis kapti la ĝustan senton de tiu ĉi verso kiel japaneska esprimo, ĉar la sentimentalo bone sidas en mia propra memoro kaj persona historio. Ĝi senmorte vekas religian instinkton aŭ almenaŭ tiu japana poemo instigas la emon rigardi la vastan ĉielon kaj samtempe enketas pri la mikroskopa kosmo de nia tera kaj mara planedo. Eble la signifo estas pli modesta kaj ĝi nur rilatas al la mistero de nia individua korpekzisto. Oni povas proponi plurajn klarigojn, sed mia ekspliko havas metafizikan odoron. Por mi la samsara mondo ĉie regas kaj ĝi fluas eterne kaj senfine.

Estas nedecideble, ĉu tiu sentimentalo pri larmo kaj mistika origino estas plorgutoj da ĝuo aŭ ploro da ĉagreno. Tamen mi ne povas rezisti la klarigon, ke la misteria sento malofte okazante vizitas nin; la origino estas nekonata kaj ni estas postlasitaj kun neklaraj sentoj. Tiun impulson oni povas trovi kiel fonton de la spirita pado kiun ni elektis sekvi, ĉu la budhanan aŭ ion alian religian disciplinon. Aŭ oni libere elektis aŭ ĉio estas la fortprocedo de nepersona karmo.

Tre strange, ke en Usono kaj Eŭropo depost la dua mondmilito multaj personoj akceptas doktrinon de karmo kaj daŭre vivas sen kredo en nenia azia religio! Fakte, la leĝo de karmo estas ofte akceptita sen ia ajn ekzameno de ties filozofiaj aŭ religiaj principoj. Aliflanke, karmo kiel ĉefprincipo allogas okcidentan homon al la budhodarma, ofte senpense pri ia ajn komplika doktrino.

Se vi demandas usonan budhanon kiel kaj kial aniĝis al la darmo, la respondo varias de unu al alia. Verŝajne tion tenante usonaj budhanoj estas ligitaj de la kaŝita ŝnuro de karmo. La sangho estas forta ligilo, sed iel diverstema ideologio de la darmo agas kiel magneto, kaj karmokredo estas la sfero de gravito. Kiel vaste konate, la sutroj deklaris ke la potenco kaj nekonsumebla efiko estas grandaj misteroj de karmo. Kutime ne venas al la kapo de la konvertinto kompari aŭ eĉ kontrasti karman sortdoktrinon kun la kalvanisma nocio de antaŭfiksita destino. Subkonscie la okcidentanoj akceptas Ŝakjamuniajn vortojn pri darma kredo, La okuloj de kompreno estas kovritaj maldense per polvo.

Laŭ mahajana strukturo oni alvenas al la pado, ĉar la maturiĝanta cirkonstanco donas la okazon en tiu ĉi vivekzisto: Jen, ekzemplo de la universala retaro supraĵe esprimanta per la karma leĝo kiu bildigas aŭtentikan sperton. Kredeble detala scio pri karmo ne estas bezonata, kaj oni nur akceptas tian veron sentatan profunde en la koro. Tio similas al la Ĵodo-Ŝinŝu-budhano kiu profunde sentas, ke la tathagato amitabho karme kaŭzas homan kredecon kaj praktikadon.

Estas vaste kredate, ke budhismo en Usono enradikiĝis en la jaro 1893 dum la Parlamento de Mondaj Religioj en Ĉikago, Ilinojso, kiel programero de la internacie fama Kolombia Foiro. Kvankam tiu universala monda asembleo gravas en la moderna historio de budhismo, ĝi ne estas la fundamenta ekiĝo de la budha darmo en Usono, sed nur etapo en nia nacia historio. Tiu Parlamendo prezentas buntan nodon en nia religia sperto, sed estas tro da simpligo deklari, ke tie ĉi kuŝas origino de budhisma historio en Usono. La socia fono iom pli kompleksas. La monda asembleo serioze gravis pro la interplekta enigmo por la kristanoj, kiuj la unuan fojon skue frontis la mikspoton da religioj kuŝantaj ekster la molmola linio antaŭlonge desegnita de la kristanisma kampo.

Esperanto aperinte en 1887 reprezentis komenciĝon de internaciemo per la zamenhofa lingvo; la meiĵi-eraa konstitucio en 1889 signalis la modernan ŝtaton. Kaj en 1893 en la usona urbo Ĉikago la darmo komencis longvojon de reformiĝo. Tiuj tri influhavaj movadoj kreskas kunkune, sed ĉiu el ili stumblis aparte sur variaj obstakloj laŭ sia respektiva pasado tra moderna mondhistorio, kaj ili estis preskaŭ tutdetruitaj de du mondmilitoj. Unue, la darmo en sudorienta Azio estis interpretita de kleruloj el imperiismaj landoj en Eŭropo. La intelektularo en Japanio falis sub la aŭtoritato de okcidenta filozofio, kaj kiel reago komenciĝis vigla programo.

Mi mem ne estas historiisto kaj konfesas, ke la origino de moderna budhismo devas esti interpretita pli ĝuste de japana budhanaro; sed jen, la nodo de komplikaj malfacilaĵoj. Okcidentaj budhanoj kiuj alvenas al la darmo post la dua mondmilito ne povas tutkompreni la econ de japana kulturo kaj intelekta historio, precipe en la semantaj jaroj inter 1890 kaj 1914. La unua mondmilito strekas limlinion por nia kompreno pri la Òmoderna mondoÓ kiu estas forte ligita al nuntempa politika kampo. La du tri dekoj da jaroj antaŭ la milit-katastrofo en 1914-1918 tre gravas por ni budhanoj en la okcidenta parto de la mondo. Sen perspektivo de nia estinteco ne eblas konstrui la estontecon.

Tial, mi almenaŭ devas individue antaŭenigi nur personan opinion, kaj postlasas akademian impulson atendante pli maturan perspektivon de samideanoj en Azio, kie la budhodarmo servas kiel bezonata literaturujo por ni nuntempaj budhanoj. La sekvantaro de la darmo ankoraŭ trovas, ke la orientaj instruitoj estas tute necesaj. Mi opinias, ke la esperanta budhanaro sidas en la plej bona loko por klarvide doni historian scion kaj ekspliki pli profundan aspekton de la budha instruado. Ties internacia religi-lingva spertado transsaltas sektan konsideron.

Iuokaze, mi kredas, ke ĉiu nacio posedas misteran karman energion, samkiel la indivuduoj kiuj estas altĵetataj ĉiudirekten per la vento de karmo. Karmo estas ado infektanta, kiu regas la mondon. Tie etendas nia deĵora aktiveco, la kampo de bodhisatvaro kaj nia kampo de merito. Kurioze al mi, ke iuj personoj diris, Budhismo ne enhavas etikan sistemon! Tia pensado estas psikologie nekomprenebla. Kiel respondi al tio? Ŝajnas al mi, ke la preceptoj (ŝila) kaj profunda doktrino de karmo malas al tia dirado. Kelkjaroj antaŭ la eksplodo de la usona civila milito (milito inter la ŝtatoj / 18601865) Ralph Waldo Emerson, David Thoreau, kaj aliaj partoprenis en rondo, kiu fervore adoptas la hind-devenan mondperspektivon. Kelkaj anoj el tiu rondo eĉ deklaris sin ardaj kredantoj de la instruo de la budho, pro emfazo de karmaj efikoj, senmemo, kaj scienca emo. Filozofo Paul Carus (18521919) trafe argumentas kun William James kontraŭ pragmatismo malkaŝe kaj surbaze rekte sur la budhisma argumento pri kaŭzo-efiko. Li profunde admiris la budhisman tradicion kaj opinias, ke ĝi reprezentas veran etikon kaj akran vidon pri universala vero.

En Japanujo tiatempe en la komenco de la dudeka jarcento oni baraktis formuli politikan kaj socian teorion sub la influo de eŭropaj ideologio kaj filozofio. Tiu ĉi energio havis potencan influon sur la budhismaj kleruloj. La du branĉoj de Ĵodo-Ŝinŝu, ekzemple, sendis erudiciajn studentojn okcidenten por lerni teknikon pri interpretado de religiaj ideologioj kaj literaturo. La japanaj pensuloj opinias, ke la budhodarmo devas esti re-adaptata sub eŭropa influo. Kvankam protestanta kristanismo tiam suferis pro malkreskiĝanta kredantaro, kaj la interpreto de dio kaj homo pli kaj pli sekulariĝis, japanaj intelektuloj estis alligitaj al tordita vidpunkto, ke eŭropanoj tiutempe purigis la teologian tradicion allasante spacon por la progreso de scienco kaj ŝtateco.

Politika kaj religia optimismo finiĝis post la unua mondmilito. La fidela rakonto pri tiu nacia interplektita etapo devas esti eldirita de nuntempaj japanaj budhanoj, kiuj jam spertas la modernan etoson de sia lando. Sufiĉas diri ĉi tie, ke ni ĉiuj estas multnivele interligitaj. Ekonomie kaj politike unu strando en unu lando frape implikas alian landon en alia parto de la mondo. Kiel diris la sutroj, La reto de karmo ĉiele vaste streĉas.

Elson B. Snow (1925-????) ☸ verde: Elson B. SNO ☸ Tradukisto el Usono. La administranto petas plusan informon pri tiu ĉi tradukinto:  e-poŝto

samsar/o  La senĉesa rondirado inter naskiĝo, suferado, morto kaj refoja naskiĝo. Budhismo celas transcendi aŭ haltigi samsaron.

Ĵodo-Ŝinŝu  La skolo Vera Pura Land de Japana budhismo fondita de Ŝinrano (11731262). Kredante ke la nuntempa epoko tro malpuras por ke homoj ĉi tie enluminiĝu, kredantoj de tiu skolo celas al renaskiĝo en la Pura Lando de l’ Budho Amitabo.

Meiĵi-erao  Periodo en historio de Japanio kiu komenciĝis je 1868, kiam falis la ĝistiama feŭdalisma reĝimo de Tokugaŭa.

Table of Contents

Permesilo

La Budho

La Ok Versoj de Ĉenrezigo

La Esenco de Budhismo

Latenta Semo de Esperanto